Tiroid Kanseri: Tanı ve Tedavi (2026 Rehberi)

Tiroid kanseri, tiroid bezindeki hücrelerin kötü huylu tümörleşmesidir. Kadınlarda erkeklere göre 3-4 kat daha sık görülür ve dünya genelinde en hızlı artan kanser türlerinden biridir (yılda ~600.000 yeni vaka). Türkiye'de de tiroid nodüllerinin %5-10'u kanser çıkar; ancak çoğu erken evrede yakalanır ve prognozu mükemmeldir – genel 10 yıllık sağkalım oranı %98 üzerindedir.

Belirtiler Nelerdir?

Çoğu zaman belirti vermez; nodül veya guatr tesadüfen fark edilir. Olası belirtiler:

- Boyunda ele gelen sert, büyüyen kitle/nodül

- Ses kısıklığı veya ses değişiklikleri (sinir basısı)

- Yutkunma veya nefes almada zorluk

- Boyun bölgesinde ağrı veya şişlik

- Lenf nodlarında büyüme (koltuk altı veya boyun)

Erken evrede genellikle tamamen asemptomatiktir.

Risk Faktörleri

- Radyasyona maruziyet (özellikle çocuklukta baş-boyun radyoterapisi)

- Aile öyküsü (özellikle medüller tiroid kanseri – RET mutasyonu)

- Kadın cinsiyet, 20-55 yaş arası pik

- İyot eksikliği veya fazla iyot (bazı tiplerde)

- Hashimoto tiroiditi (papiller kanser riskini hafif artırır)

Tanı Yöntemleri (2026 Güncel)

- Ultrason → İlk basamak; nodülün şüpheli özelliklerini (mikrokalsifikasyon, düzensiz sınır, vaskülarizasyon) gösterir

- İnce iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) → Altın standart; Bethesda sistemi ile sınıflandırılır

- Tiroid sintigrafisi → Soğuk nodüllerde kullanılır (nadiren)

- Tiroid fonksiyon testleri + kalsitonin, tiroglobulin (özellikle medüller tipte)

- Boyun MR/BT veya PET-BT → İleri evre veya metastaz şüphesinde

- Genetik testler → RET, BRAF, RAS mutasyonları (özellikle agresif tiplerde)

Tiroid Kanseri Tipleri ve Prognoz

- Papiller (%80-85): En sık, yavaş ilerler, mükemmel prognoz (%98+ 10 yıl sağkalım)

- Foliküler (%10-15): İyi prognoz, uzak metastaz yapabilir

- Medüller (%3-5): Nöroendokrin kökenli, ailesel olabilir, kalsitonin yüksek

- Anaplastik (%1-2): Çok agresif, kötü prognoz (aylar içinde ölümcül)

- Diğer nadir tipler (Hürthle hücreli, diferansiye olmayan vs.)

Tedavi Yöntemleri (2026 Güncel Yaklaşımlar)

Tedavi tipine, evreye ve risk grubuna göre kişiye özel planlanır:

- Cerrahi → Total tiroidektomi ± merkezi boyun diseksiyonu (çoğu papiller/foliküler için standart)

- Radyoaktif iyot (RAI) tedavisi → Diferansiye kanserlerde kalan dokuyu yok etmek için (I-131)

- TSH supresyon tedavisi → Levotiroksin ile TSH baskılanması (tekrar riskini azaltır)

- Hedefe yönelik tedaviler → BRAF mutasyonlu papillerde dabrafenib + trametinib

- Multikinaz inhibitörleri → Lenvatinib, sorafenib, cabozantinib (ilerlemiş/refrakter olgularda)

- İmmünoterapi → Anaplastik ve bazı ileri medüller tiplerde umut verici (pembrolizumab vs.)

- Dıştan radyoterapi → Nadiren, lokal kontrol için

Erken evrede tam kür oranı çok yüksektir; ileri evrelerde bile modern tedavilerle uzun süreli kontrol mümkündür.

Takip ve Öneriler

- Cerrahi sonrası düzenli tiroglobulin takibi, boyun ultrasonu ve gerekirse RAI taraması

- Yaşam boyu levotiroksin kullanımı

- Yüksek risk grubunda genetik danışmanlık

Tiroid kanseri korkulacak bir kanser değildir; erken tanı ve uygun tedaviyle neredeyse tamamen yenilebilir! Şüpheli nodülünüz varsa gecikmeden endokrinoloji veya endokrin cerrahi uzmanına başvurun.