Akciğer Kanseri: Dünyada En Yaygın ve En Ölümcül Kanser (2026 Rehberi)

Akciğer Kanseri Nedir?

Akciğer kanseri, akciğer dokusunda başlayan malign (kötü huylu) tümörlerdir. Genellikle sigara içimiyle güçlü bir ilişkisi vardır ve erken evrede belirti vermediği için çoğu hasta ileri evrede teşhis alır.

2026 Güncel İstatistikler

- Dünya genelinde yeni vaka sayısı (2024-2025 tahmini): ~2.5 milyon

- Ölüm sayısı: ~1.8 milyon (tüm kanser ölümlerinin ~%19’u)

- Türkiye’de yıllık yeni vaka: ~45.000–50.000

- 5 yıllık sağkalım oranı (tüm evreler): ~%18–22 (erken yakalanırsa %60’ın üzerine çıkabilir)

En Önemli Risk Faktörleri

1. Sigara – En büyük neden (%85–90 vaka)

2. Pasif içicilik

3. Radon gazı maruziyeti (özellikle bodrum katlarında)

4. Asbest, arsenik, krom, nikel gibi mesleki kimyasallar

5. Hava kirliliği (PM2.5 partikülleri)

6. Ailede akciğer kanseri öyküsü + genetik yatkınlık (EGFR, KRAS mutasyonları)

7. Önceki radyoterapi veya kronik akciğer hastalıkları (KOAH, fibrozis)

Başlıca Belirtiler (Genellikle Geç Dönemde Ortaya Çıkar)

- İnatçı öksürük (özellikle yeni başlayan veya değişen)

- Kanlı balgam (hemoptizi)

- Göğüs ağrısı

- Nefes darlığı

- Açıklanamayan kilo kaybı

- Sürekli yorgunluk

- Ses kısıklığı

- Omuz veya sırt ağrısı (Pancoast tümörü)

- Yutma güçlüğü (özofagus basısı)

İki Ana Tip

| Tip | Oran | Özellikler |

|------------------------------|------------|----------------------------------------------------------------------------|

| Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK) | ~%85 | Adenokarsinom, skuamöz hücreli karsinom, büyük hücreli karsinom |

| Küçük Hücreli Akciğer Kanseri (KHDAK) | ~%15 | Çok agresif, hızlı metastaz yapar, genellikle sigara içenlerde görülür |

Evreleme (TNM Sistemi – 8. Baskı)

- Evre 0 – Kanser sadece hava yollarının iç yüzeyinde

- Evre I–II – Yerel, cerrahi şans yüksek

- Evre III – Bölgesel lenf nodlarına yayılım

- Evre IV – Uzak metastaz (beyin, kemik, karaciğer, böbrek üstü bezi)

Tanı Yöntemleri

1. Düşük doz toraks BT (yüksek risk grubunda tarama – 55-80 yaş, 20+ paket-yıl sigara)

2. Bronkoskopi + biyopsi

3. İğne biyopsisi (toraks BT eşliğinde)

4. PET-BT (metastaz taraması)

5. Beyin MR (beyin metastazı için)

6. Moleküler testler – EGFR, ALK, ROS1, BRAF, KRAS, PD-L1, MET exon 14 skipping vb.

2026’da Güncel Tedavi Seçenekleri

| Evre | Ana Tedavi Yöntemleri |

|---------------|---------------------------------------------------------------------------------------|

| Evre I–II | Cerrahi (lobektomi / segmentektomi) ± adjuvan kemoterapi / immünoterapi |

| Evre III | Kombine tedavi: Kemoradyoterapi + immünoterapi (Durvalumab – PACIFIC protokolü) |

| Evre IV | Hedefe yönelik tedaviler (EGFR, ALK inhibitörleri) + immünoterapi (pembrolizumab vb.) |

| KHDAK | Kemoterapi + immünoterapi kombinasyonları (atezolizumab, nivolumab, ipilimumab) |

Yeni Gelişmeler (2025–2026)

- Amivantamab + lazertinib kombinasyonu (EGFR exon 20 inseriyon mutasyonlarında)

- Osimertinib adjuvan kullanımının onaylanması (ADAURA çalışması)

- KRAS G12C inhibitörleri (sotorasib, adagrasib)

- Yeni immünoterapi kombinasyonları (tiragolumab + atezolizumab vb.)

Önleme İçin Yapılabilecekler

- Sigarayı bırak (en etkili önlem – risk 10–15 yılda önemli ölçüde azalır)

- Evde radon testi yaptır

- Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz

- Yüksek risk grubundaysan düşük doz BT taraması yaptır (55-80 yaş, ≥20 paket-yıl)

Son Söz

Akciğer kanseri hâlâ çok ciddi bir hastalık olsa da erken teşhis ve modern tedavilerle sağkalım oranları hızla artıyor. Sigarayı bırakmak ve taramaya katılmak hayat kurtarabilir.